Het GALA beschrijft dat per 1 januari 2025 de regionale preventie-infrastructuur tot stand gekomen moet zijn. Hierbij ligt de focus op de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraar voor het vormgeven van preventie voor risicogroepen. De regionale afspraken die hierover gemaakt zijn in het regioplan vormen de basis van de preventie-infrastructuur. Het samenwerken rondom de preventie-infrastructuur vindt plaats op het niveau van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)/ZN-regio.

In het GALA staan verschillende onderdelen beschreven waarover regionale afspraken moeten worden gemaakt, namelijk: 

• Het vaststellen van gezondheidsdoelen.
• De selectie van risicogroepen en patiënten.
• Het organiseren van activiteiten voor de gehele populatie en voor risicogroepen (ten minste de ketenaanpakken).
• Het maken van afspraken over wat regionaal en lokaal wordt opgepakt.
• Het maken van afspraken over de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeente en zorgverzekeraar.
• Het maken van concrete uitvoeringsafspraken met hulp- en zorgverleners.
• Het maken van afspraken over de coördinatie.
• Het maken van afspraken over evaluatie en rapportage.
• Het maken van financiële afspraken. 

Deze onderdelen zijn in stellingvorm aan gemeenten voorgelegd. Op basis van deze stellingen kan een totaalscore berekend worden wat een beeld geeft van de mate van samenwerkingsafspraken rondom de preventie-infrastructuur. De schaal varieert van 1 (helemaal niet) tot en met 5 (helemaal wel).

In de onderstaande kaart zijn de resultaten weergegeven van deze score van de regionale preventie-infrastructuur. Dit geeft een beeld van de mate waarin regionale afspraken zijn gemaakt tussen gemeenten en zorgverzekeraars rondom preventie en gezondheidsbevordering.

Het GALA beoogt onder andere een beweging naar een meer integrale aanpak van preventie, op zowel landelijk, regionaal, als lokaal niveau. Als indicatie van deze beoogde beweging op lokaal niveau is gekeken in hoeverre binnen gemeenten door verschillende beleidsdomeinen wordt samengewerkt aan de GALA-doelen. Hierbij is gebruikt gemaakt van het Maturity Model Health in All Policies. 

Het Maturity Model Health in All Policies bestaat uit zestien stellingen die op een 5-puntsschaal gescoord worden, variërend van helemaal niet (1) tot helemaal wel van toepassing (5). Op basis van de antwoorden op de stellingen is elke gemeente ingedeeld in een van de volgende fasen: 

   0.  Niet herkennen: geen of beperkte aandacht voor het belang van integraal gezondheidsbeleid rond het GALA.

1. Herkennen: creëren van bewustzijn bij gemeentelijke domeinen en partijen van de mogelijkheden om integraal gezondheidsbeleid vorm te geven rondom het GALA. Integraal gezondheidsbeleid staat hier nog in de kinderschoenen.
2. Erkennen: beleggen van het belang van integraal gezondheidsbeleid rondom het GALA in beleid bij diverse gemeentelijke domeinen. De gemeente heeft zicht op relevante partijen om integraal gezondheidsbeleid tot stand te brengen. 
3. Realiseren: uitvoeren van acties om aan de slag te gaan met het integraal gezondheidsbeleid rondom het GALA. Er zijn inspanningen vanuit diverse domeinen en partijen.
4. Integreren: werken vanuit een brede, door diverse gemeentelijke domeinen gedeelde beleidsvisie op het GALA. De gemeente maakt ook concrete resultaten van integraal gezondheidsbeleid zichtbaar (proces en uitkomsten).
5. Harmoniseren: verankering van integraal gezondheidsbeleid rond het GALA binnen diverse gemeentelijke domeinen. Er is monitoring en evaluatie van doelen, acties en uitkomsten, waardoor bijsturing kan plaatsvinden.

Bij elke fase (met uitzondering van ‘niet herkennen’) horen drie tot vier stellingen. Om in een bepaalde fase ingedeeld te worden, moet een gemeente gemiddeld hoger dan 3,0 scoren op de stellingen die bij die fase horen én op de stellingen die bij voorgaande fasen horen.

Gemeenten die zich in de beginfasen bevinden (‘niet herkennen’, ‘herkennen’ en ‘erkennen’) zijn vooral bezig met het vergroten van bewustzijn en het opnemen van integraal gezondheidsbeleid in plannen, maar hebben dit beleid nog beperkt omgezet in acties of zichtbare resultaten.  

Gemeenten die zich in de meer gevorderde fasen bevinden (‘realiseren’, ‘integreren’ en ‘harmoniseren’) werken actief samen met verschillende domeinen en partijen, boeken concrete resultaten en hebben het beleid verankerd in hun organisatie en werkwijze.

De onderstaande kaart geeft aan in welke fase elke gemeente zich bevindt volgens het model. Het is belangrijk om dit als indicatie te zien. Een lagere fase betekent niet per definitie dat géén sprake is van integraal gezondheidsbeleid, en een hogere fase niet betekent dat alles perfect geregeld is. De uitkomsten kunnen gemeenten helpen om het gesprek te voeren over waar zij staan en welke vervolgstappen mogelijk zijn.

Het versterken van de sociale basis is een van de zeven thema’s binnen het GALA. Als beoogd resultaat is hierbij opgenomen dat gemeenten een beleidsvisie Sociale Basis opstellen. In deze visie komen thema’s aan de orde als sociale samenhang, mantelzorg, en tegengaan van eenzaamheid. In het GALA is afgesproken dat elke gemeente uiterlijk in 2024 een beleidsvisie op de sociale basis heeft.

In de GALA-monitor is aan gemeenten gevraagd wat de status is van de beleidsvisie ten tijde van de uitvraag.  Antwoordcategorieën variëren van “(Nog) geen plannen voor opstellen” tot “Is klaar”. In het onderstaande kaartje wordt per gemeente gepresenteerd welke status zij hebben aangegeven.

In heel Nederland zijn {gala_sociale_basis_visie.teller} gemeenten gestart met een beleidsvisie Sociale Basis. Dat is {gala_sociale_basis_visie.nl_gem_gestart}% van de gemeenten die hierover gegevens verstrekt hebben.